4.07.2013

İmar Üzerine Notlar 1: Emsal


Emsal

Bir yapının bütün katlardaki toplam alanının inşaat parsel alanına oranıdır.

Emsal, bir arsa üzerinde yapılabilir maksimum inşaat alanının parsel alanına oranı anlamına gelir.  İmar yapılaşmasında kullanılan terim olup arazide belediye terkleri yapıldıktan sonra net kalan ve arsaya dönüşen toprak alanının çarpanını ifade eder. Emsal benzer imarlara emsal olmak üzere binanın arsaya göre toplam kullanım alanını gösterir.


TAKS (Taban Alan Katsayısı) = 0.10 – 0.15 – 0.40 – 0.50 – 0.60 – 0.80 arasında değişen bir sayıdır. Arsa alanını bu katsayı ile çarparsanız bina oturum alanını hesap edersiniz. Bazı yerlerde taban alanı ön yan ve arka bahçelerden belirli bir miktar çekmek sureti ile hesap edilir.
Ön bahçeden 10 metre, komşulardan 5 metre, arkadan 5 metre çekerek kalan kısımda taban oturumu sağlanabilir. Bu çekme mesafesi imar planında yazan duruma göre değişir.

KAKS ( Kat Alan Kat Sayısı ) = 0.20 – 0.30 – 0.40 – 1.0 – 1.5 – 2.0 – 2.07 – 2.5 – 3.0 arasında değişen bir sayıdır. Arsa alanını bu katsayı ile çarparsanız bina toplam kapalı alanını hesap edersiniz. Bu katsayı  EMSAL olarak da bilinir.

Hmax ( Maksimum Yükseklik ) = 6.50m – 9.50m – 12.50m - 15.50m …. 45.50m gibi sayılardır. Binanın maksimum yüksekliğini gösterir. 0.50m çatı payı olup, asıl rakam hep 3m katlarıdır. Zira kat başına 3m verilirse sırasıyla 2 kat – 3 kat – 4 kat – 5 kat….15 kat olarak anlaşılmalıdır.
Bazı yerlerde Hmax = Serbest olur. Burada da Emsal = KAKS hesabına bakılır.
Kat alanlarımızı küçültürsek bina yükselir, geniş tutarsak bina alçak katlı kalır.
Ayrık veya Bitişik nizam, A veya B harfleri ile belirtilir.
Bu kriterler ile arsanın üzerine yapılabilecek inşaat alanını hesap edebiliriz.

 
Emsal, bir yapının toplam kapalı alanlarının kat sayısı demektir. E olarak veya KAKS olarak adlandırılır.
Emsal katsayı arsanın toplam yüzölçümü ile çarpılarak kat dışı toplam inşaat alanı bulunur.
Örneğin 500m² olan bir arsanın emsali 2 ise; 500 x 2 = 1000m² kapalı inşaat alanı yapılabilir anlamına gelir. TAKS ise taban alanı yüzdesi demektir. Yani binanın arsaya oturumunun kaç  m² olacağını gösterir. Eğer TAKS %30 ise 500m² bir arsada bina 500 x % 0,30 = 150m² taban oturumuna sahip olacak demektir. H ise binanın yüksekliğini ve kaç katlı olacağını ifade eder. H ile TAKS çarpımı emsali yani KAKS'ı verir.
TAKS (Taban Alanı Katsayısı) x H = KAKS (Kat Alanı Katsayısı) olur.
Taban oturumu %30, H = 5 kat ise toplam inşaat alanı katsayısı 0,30 x 5 = 1,5 emsale tekabül eder.

Örneği burada uygularsak 500m² x 1,5 = 750m²  inşaat alanı 150m²  taban oturum x 5 kat = 750m² bulmuş oluruz.